تبلیغات
مـعبــــر تــاریــــخ - عملیات رمضان؛ رزم مشترك سپاه وارتش براى تعیین سرنوشت جنگ
 
مـعبــــر تــاریــــخ
                                                        
درباره وبلاگ

این وبلاگ یکی از مجموعه وبلاگ های
"جبهه جهادگران مجازی" می باشد که به بازخوانی تاریخ انقلاب اسلامی می پردازد.
"جبهه جهادگران مجازی" دست دوستانی را که در این امر یاری گر ِ ما خواهند بود
به گرمی می فشارد.
مدیر وبلاگ : جبهه جهادگران مجازی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
عملیات رمضان با همكارى مشترك سپاه و ارتش براى تعیین سرنوشت جنگ در ۲۳ تیر ۱۳۶۱ مصادف با ۲۱ رمضان (۱۴۰۲ه. ق) انجام شد.

پس از فتح خرمشهر و برترى سیاسى- نظامى ایران، رژیم بعث عراق درحالى مسئله صلح را مطرح كرد كه هیچ تغییرى در ماهیت رفتار سران این رژیم مشاهده نمى شد.

پافشارى عراق بر ادعاى قبلى عدم پذیرش قرارداد ۱۹۷۵الجزایر، حضور در بخشى از خاك ایران و ادامه حملات، تایید این مسئله بود و تلاش عراق و مجامع بین المللى وكشورهاى حامى آن در منطقه براى طرح صلح نه از روى اعتقاد بلكه به دلیل شرایط حادى بود كه آنان را در موضع ضعف قرار داده بود و منافعشان را تهدید مى كرد. علاوه بر آن تصمیم گیرندگان سیاسى و فرماندهان نظامى ایران با توجه به برترى مطلق جمهورى اسلامى در این زمان حاضر نبودند بدون دستیابى به حداقل امتیاز ( تنبیه متجاوز وگرفتن غرامت ) قرارداد پایان جنگ را امضاء كنند.

از این رو هدف اصلى ایران از ورود به خاك عراق و ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر وادار كردن جامعه بین المللى به تنبیه متجاوز بود تا از این رهگذر به ماهیت انقلاب اسلامى خدشه وارد نشود.

پس از پیروزى در عملیات بیت المقدس كه به آزاد سازى بخش اعظمى از مناطق اشغالى منجر شد، ایران براى اجراى عملیاتى كه سرنوشت جنگ را مشخص كند چاره اى جز ورود به خاك عراق نداشت كه با اذن حضرت امام خمینى(ره) مبنى بر ورود به خاك عراق، فرماندهان، منطقه شلمچه و بصره را براى حمله نهایى خود برگزیدند كه بر اساس پیش بینى هاى صورت گرفته با رسیدن نیروهاى ایرانى به بصره یا نزدیكى آن، كار رژیم صدام تمام بود، اما در این میان مسئله حمله گسترده اسرائیل از زمین و هوا به لبنان به اوج خود رسید.

در این زمان در جلسه شوراى عالى دفاع كه با حضور شهید سپهبد صیاد شیرازى و محسن رضایى برگزار شد، بعد از چندین ساعت بحث و تبادل نظر تصمیم گرفته شد ایران به جنوب لبنان نیرو اعزام كند ،اما شهید صیاد شیرازى كه در آن مقطع به سوریه سفر كرده بود از قراین و شواهد متوجه این مطلب شد كه پرداختن به لبنان و غفلت از عراق دامى براى ایران است و نظر خود را در این خصوص در بازگشت به محضر امام (ره) رساند و ایشان فرمان بازگشت نیروها را از لبنان صادر كردند. هرچند ایران از این دام رهید اما صدام از یك ماه غفلت، نهایت استفاده را كرد و ضمن ساماندهى ارتش خود به سرعت بر استحكامات شرق بصره افزود.

عملیات رمضان با مشاركت و فرماندهى ارتش و سپاه، نخستین عملیاتى بود كه با هدف حضور قواى نظامى ایران در پشت شط العرب و تسلط بر معابر وصولى بصره و با این امید كه در صورت موفقیت امكان پایان پیروزمندانه جنگ فراهم شود، در خاك عراق انجام شد. این عملیات در چهار مرحله انجام گرفت كه در مرحله اول و دوم نیروهاى ایران توانستند به مواضع دشمن حمله كرده و به رغم تصرفات قابل توجه و تلفات و خسارات سنگینى كه بر دشمن وارد كردند، ناچار به عقب نشینى شدند.

در مرحله سوم این عملیات كه بامداد روز ۳۰تیرماه ۶۱ آغاز شد، با وجود وارد كردن تلفات بسیارى بر نیروها و ادوات دشمن و دست یافتن به برخى اهداف از پیش تعیین شده، به علت شدت مقاومت دشمن یگانها پس از پیشروى اولیه ناچار به بازگشت به مواضع قبلى شدند.

مرحله چهارم در شامگاه اول مرداد ماه ۶۱ با حركت گردان هاى خط شكن سپاه آغاز شد و نیروهاى خودى موفق به شكستن خط اول دشمن شدند، ولى محدود بودن زمین منطقه، وجود انواع موانع از قبیل سیم خاردار و میدان مین و تمركز انبوه آتش توپخانه و فشار رده هاى بعدى ارتش عراق در منطقه، مانع پیشروى یگانها شد.

هرچند عملیات رمضان برابر طرح هاى تهیه شده به اهداف نهایى خود دست نیافت اما رزمندگان اسلام به هدف اصلى كه تنبیه متجاوز و انهدام هر چه بیشتر نیروهاى بعثى و مقابله با تمامى فشارهاى سیاسى- تبلیغاتى دنیاى استكبار بود، دست یافتند.

كارشناسان سیاسى، بى اعتنایى به شرایط و حقوق جمهورى اسلامى (شناسایى و تنبیه متجاوز، پرداخت غرامت، عقب نشینى از مناطق اشغالى و به رسمیت شناختن حاكمیت ارضى در قلمرو جغرافیایى) ، تاكید بر پذیرش آتش بس و نه صلح (برخى از این پیشنهادهاى آتش بس در زمانى ارائه مى شد كه عراق قسمت هاى عمده اى از خاك ایران را در اشغال خود داشت و چنانچه ایران آتش بس رامى پذیرفت، برترى هاى نظامى موجود به مثابه تضمین هایى بود براى عراق تا اراده سیاسى و سلطه جویانه خود را در خصوص ادعاهاى ارضى بر ایران تحمیل كند) و عملكرد مغرضانه شوراى امنیت را از جمله عوامل ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر و ورود به خاك عراق در عملیات رمضان عنوان مى كنند.

با وجود مسائل یاد شده، حضرت امام خمینى (ره) در ۳۰ خرداد ۱۳۶۱ قبل از شروع عملیات رمضان در یك سخنرانى درباره اعزام هیئت صلح به ایران وعراق فرمودند: «... اشخاصى بیایند كه طرفین قبول دارند و بنشینند و ببینند كه ما به عراق حمله كردیم یا عراق به ما.

خرابى هایى را كه آنها وارد كردند ببینند و بروند شهرهاى آنها را هم ببینند.» اما هیئت مزبور به جاى اقدام عملى در جهت شناسایى متجاوز، مذاكره با طرف متجاوز را توصیه مى كند و مشخص است كه در مذاكراتى از این قبیل، طرف متجاوز هیچگاه به آنچه كه دست یازیده است، اعتراف نخواهد كرد. خصوصا آن كه كمك هاى مختلف سیاسى، نظامى و اقتصادى نیز وى را پشتیبانى مى كرد. »

نیروهاى عمل كننده ایران در عملیات رمضان، با وجود استحكامات متعدد عراق خط را شكستند و حدود ۱۸ كیلومتر پیش رفتند و حتى در یكى از محورها، به نزدیكى شهر بصره رسیدند اما با روشن شدن هوا و حملات سنگین زرهى عراق كار مشكل تر شد و سرانجام بعد از چند روز جنگ سنگین، ایران به آن چه كه مى خواست دست نیافت.

متخصصان و تحلیل گران نظامى مستقر در قرارگاه ها قدرت زرهى برتر، تشكیل یگان هاى دفاع متحرك،عدم ارزیابى صحیح از امكانات دشمن و تاخیر در شروع عملیات را از جمله عوامل این ناكامى ذكر كردند، اما از نظر شهید صیاد شیرازى ضعف بنیه معنوى رزمندگان و غرور ناشى از پیروزى در عملیات بیت المقدس و نیز خود محورى ارتش و سپاه درعدم موفقیت در این عملیات را نباید از یاد برد.

ذكر این نكته لازم است كه پس از فتح خرمشهر، با وجود مشكلات نظامى كه در حفظ متصرفات گریبانگیرعراق شده بود، صدام در صدد بود تا با عقب نشینى از برخى اراضى ایران، نبرد از میدان هاى جنگ را به عرصه هاى سیاسى بكشاند و بدون آن كه شرایط ایران براى صلح در نظر گرفته شود، با به دست آوردن وجهه صلح طلبى، هم ایران را وادار به پذیرفتن شرایط جدید خود بكند و هم با نگاهى به چندماه آینده كه قرار بود میزبانى «كنفرانس سران كشورهاى غیر متعهد» و ریاست آن را به مدت ۸ سال عهده دار شود، شرایط دلخواه را به ایران تحمیل نماید. ازطرف دیگر، ایران براى برگزارى كنفرانس غیرمتعهدها در بغداد دو راه بیشتر نداشت یا در كنفرانس شركت نمى كرد كه ضررهاى آن براى سیاست خارجى ایران جدى بود و یا اگر شركت مى كرد، با توجه به زمینه هاى مناسبى كه در این كنفرانس وجود داشت بعید نبود كه با اقدامات برخى كشورهاى موجه و متنفذ به نوعى شرایط عراق بر ایران تحمیل شود.

اما در این زمان عراق نه تنها به این اهداف نرسید بلكه ایران با اتخاذ روشى مبنى بر تداوم نبرد تا تحقق شرایط خود و نا امن كردن عراق براى كنفرانس غیر متعهدها و دركنار آن، تلاشهاى موثر دیپلماتیك عراق را از میزبانى «هفتمین كنفرانس سران جنبش عدم تعهد» محروم ساخت.

شهید سرلشكر خلبان عباس دوران در سى ام تیرماه ۱۳۶۱ در حین بازگشت ازعملیات بمباران پالایشگاه «الدوره» در ضلع جنوبى بغداد مورد حمله شدید پدافند هوایى و زمینى دشمن قرار گرفت و زمانى كه دید هواپیما در حال سقوط است، تصمیم گرفت تا آنجا كه مى تواند حداكثر ضربه را به دشمن بزند و طى یك عملیات استشهادى از كمك خلبان خواست تا هواپیما را ترك كند و خود با هدایت هواپیما به سمت هتل محل برگزارى «اجلاس سران غیر متعهدها» به استقبال شهادت رفت و سرانجام پیكر پاكش پس از ۲۰ سال به همراه ۵۷۰ شهید دیگر دوم مرداد ماه ۱۳۸۱ به خاك پاك میهن بازگشت.

نویسنده: احمد معماری




 
   
// setTimeout(function () { // GetMihanBlogShowAds(); // }, 1000);